Małgorzata Krzystała-Łątka

Należący do NASA Kosmiczny Teleskop Hubble'a uchwycił supernową, która wybuchła około 20 tys. lat temu. Okazuje się, że jej postrzępione resztki pędzą w przestrzeni kosmicznej z prędkością ponad 800 tys. kilometrów na godzinę. Zdaniem naukowców, śmierć masywnej gwiazdy była jednym z największych wybuchów we wszechświecie od czasu Wielkiego Wybuchu.

Zespół naukowców z Danii i Niemiec przeprowadził badanie, które wykazało, że uszkodzony mitochondrialny DNA może być przyczyną rozprzestrzenienia się choroby Parkinsona na inne części mózgu. Przypomina to reakcję łańcuchową, która wywołuje rozwijającą się infekcję. Uszkodzone fragmenty są w stanie aktywować dwa białka mające duży wpływ na układ odpornościowy. Naukowcy odkryli, że w mózgach osób chorujących na Parkinsona poziom tych białek jest podwyższony. To samo zjawisko zauważyli u myszy zaprojektowanych do modelowania choroby.

Mikroplastik jest wszechobecny. Naukowcy odnaleźli go nie tylko w żywności i wodzie, również w powietrzu. Ostatnio jednak byli zaskoczeni obecnością cząsteczek tworzyw sztucznych w tkankach ludzkiego serca. Jest to o tyle dziwne, że tak głębokie narządy nie są bezpośrednio wystawione na działanie środowiska. Badanie zostało przeprowadzone z udziałem osób, które mają za sobą operację kardiochirurgiczną. Skąd wziął się mikroplastik w ludzkim sercu?

Amazonia to jeden z najbardziej dzikich i pierwotnych obszarów na naszej planecie, który rozciąga się na przestrzeni 6,7 miliona kilometrów kwadratowych. Miejsce wydaje się być nietknięte działalnością człowieka, jednak pod warstwami ziemi i plątaniną roślin kryje się zaskakująca historia. 

Przekonanie o tym, że żyjemy w Matrixie, czyli symulacji komputerowej to jedna z najpopularniejszych teorii spiskowych. Hipoteza symulowanego wszechświata ma wielu zwolenników, a jednym z nich jest Elon Musk. Naukowcy postanowili się przyjrzeć, czy nowe prawa fizyki mogą potwierdzić ten pogląd. Drugie prawo dynamiki informacji, czyli infodynamiki ma sugerować, że niektóre zjawiska przypominają proces usuwania lub kompresowania przez komputer niepotrzebnego kodu, aby zaoszczędzić miejsce na dysku lub zoptymalizować zużycie energii.

Ostatnie eksperymenty przeprowadzone przez brytyjskich naukowców wykazały, że niektóre odczuwane przez nas zapachy mogą w pewnym stopniu zmienić to, w jaki sposób postrzegamy określone kolory. Według badaczy niewiele osób jest w stanie samodzielnie zauważyć to zjawisko, gdyż jest ono wyjątkowo subtelne. Odkrycie sprawiło jednak, że naukowcy zamierzają dokładnie przyjrzeć się wzajemnemu oddziaływaniu zmysłów. Jakie zapachy w największym stopniu wpływają na zmianę postrzegania barw?

Słynny teleskop Jamesa Webba tym razem skierował się w stronę naszej sąsiedniej galaktyki, znanej jako Mały Obłok Magellana. W oddalonej od nas o 210000 lat świetlnych galaktyce znajdują się zachwycające młode gwiazdy. Astronomowie wykryli 1001 jasnych punktów. Ta część wszechświata jest dużo młodsza od Drogi Mlecznej, czyli naszej galaktyki. Mały Obok Magellana jest widoczny w południowym gwiazdozbiorze, określanym jako Tukan.

Kosmiczne zjawiska bywają zaskakujące. Tym razem naukowcy zostali wprawieni w osłupienie za sprawą komety 12P/Pons-Brooks, która eksplodując, przyjęła kształt Sokoła Millennium, czyli słynnego statku z Gwiezdnych Wojen. Co ciekawe, nie było to pierwsze tego typu zjawisko. Sama kometa odwiedza nasz Układ Słoneczny co 71 lat. Odkryto ją już w 1812 roku. Zdaniem badaczy będziemy mogli jeszcze nie raz podziwiać na niebie zaskakujący kształt, przypominający słynny statek Hana Solo.

Przemieszczanie się w czasie to jeden z typowych motywów pojawiających się w literaturze fantasy. Ludzkość marzy o tym od wieków, nieustannie szukając sposobów. Według niektórych naukowców jest szansa, że na świecie istnieją cząstki, które mogą sprawić, że nasze dotychczasowe postrzeganie rzeczywistości ulegnie zmianie. Z drugiej strony wskazują na nowe zagrożenia, z którymi musiałby zmierzyć się świat.

Według najnowszych badań, “dobry” cholesterol HDL może wcale nie być taki zdrowy, jak do tej pory się zdawało. Okazuje się, że ta lipoproteina jest dużo bardziej złożona, a jej zbyt niski lub zbyt wysoki poziom może zwiększać ryzyko demencji u starszych osób. Z tego względu utrzymywanie go w określonym zakresie jest jeszcze bardziej istotne, jeśli chcemy cieszyć się zdrowiem mózgu i układu krążenia.

Niedawne odkrycia w Zambii przy wodospadzie Kalambo dają wgląd w starożytną historię technologii. Okazuje się, że 476 tys. lat temu nasi przodkowie całkiem nieźle radzili sobie z zaawansowaną obróbką drewna. Badacze znaleźli konstrukcję, która poddaje w wątpliwość dotychczasowe przekonania dotyczące ludzi żyjących w epoce kamienia. Okazuje się, że nie prowadzili oni wyłącznie koczowniczego trybu życia.

Eksploracja kosmosu dostarcza wiele odpowiedzi i tyle samo kolejnych pytań. W takiej sytuacji są naukowcy analizujący dziwne odkrycie związane z eksplozją, która miała miejsce w przestrzeni międzygalaktycznej, w znacznej odległości od najbliższej galaktyki. Tego typu zjawiska określa się jako transjenty optyczne lub LFBOT. Są one dużo jaśniejsze niż supernowe pojawiające się w momencie wybuchu gwiazdy. Charakter niedawnej eksplozji przeczy dotychczasowej wiedzy astronomicznej. Jakie są hipotezy dotyczące tego dziwnego zjawiska?

Burza geomagnetyczna z 1859 r. zniszczyła systemy telegraficzne na całym świecie, powodując pożary i chaos. Jest szerzej znana jako Zdarzenie Carringtona. Erupcja rozpętana przez Słońce wyrzuciła w kierunku Ziemi gaz i cząstki subatomowe o energii, którą można porównać do 10 miliardów bomb atomowych. Co ciekawe, we wrześniu 1859 r. można było zaobserwować zorze polarne na Kubie i Hawajach. Okazuje się jednak, że Zdarzenie Carringtona było niczym w porównaniu do incydentu, który miał miejsce około 14 tysięcy lat temu.

Dzień Dziewczyn to ważne święto, którego głównym przesłaniem jest niwelowanie nierówności płci. Zostało ustanowione 19 grudnia 2011 r. przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych i od tego czasu jest obchodzone na całym świecie. Wydarzenie ma także na celu przybliżenie wyzwań i zagrożeń, z którymi każdego dnia zmagają się młode kobiety. Kiedy przypada święto i w jaki sposób je obchodzimy?

Już wkrótce czeka nas Debata wyborcza TVP 2023. Zaproszenia otrzymało sześć komitetów wyborczych, które wybrały swoich przedstawicieli. Każdy z nich będzie mógł odpowiedzieć na sześć pytań. Jakie zagadnienia będą poruszane na debacie i kogo wyznaczyła każda z partii do reprezentowania ugrupowania? Odpowiedzi poniżej.