Olga Skórko

Niemieckie siły zbrojne oficjalnie zakończyły misję ochrony polskiej przestrzeni powietrznej oraz kluczowego dla wsparcia Ukrainy lotniska Rzeszów-Jasionka. Dwie baterie systemu Patriot wraz z około 200 żołnierzami Bundeswehry powróciły do kraju, po tym jak zadanie przekazano Holandii. Niemiecki minister obrony, Boris Pistorius, pochwalił żołnierzy za zdecydowane reagowanie na "całe spektrum prowokacji i zagrożeń hybrydowych".

Premier Donald Tusk, wracając ze szczytu wschodniej flanki UE w Helsinkach, ocenił, że Jarosław Kaczyński "definitywnie" stracił status przywódcy polskiej prawicy. Zdaniem Tuska, niemalże "kult" prezesa PiS stał się już przeszłością. Premier skomentował także narastający konflikt z Mateuszem Morawieckim, wskazując na organizowanie przez byłego premiera "alternatywnej wigilii" jako konfrontacyjny gest.

Amerykański Departament Obrony przygotowuje plan reorganizacji, który zakłada obniżenie rangi Dowództwa Europejskiego (EUCOM) oraz Dowództw Afryki i Bliskiego Wschodu. Jak donosi "Washington Post", jest to część strategii szefa Pentagonu, Pete'a Hegsetha, zmierzającej do redukcji liczby czterogwiazdkowych generałów oraz przesunięcia strategicznego centrum uwagi na półkulę zachodnią. Docelowo liczba dowództw regionalnych ma spaść z jedenastu do ośmiu.

Premier Donald Tusk po szczycie wschodniej flanki UE w Helsinkach ogłosił, że Europa w końcu zaakceptowała, iż obrona jej granicy z Rosją i Białorusią stanowi wspólną odpowiedzialność, a nie tylko obowiązek państw frontowych. Liderzy Wschodniej Flanki w przyjętej deklaracji wskazali, że Rosja stanowi najpoważniejsze, bezpośrednie i długofalowe zagrożenie. Kraje regionu zobowiązały się do wspólnego rozwijania strategicznego projektu "Straż Wschodniej Flanki" i wezwały UE do pilnej mobilizacji finansowania obronności.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty ostro skrytykował prezydenta Karola Nawrockiego w programie "Kropka nad i", zarzucając mu autokratyczne podejście do władzy. Czarzasty stanowczo stwierdził, że prezydent "nie jest królem" i nie może działać w oderwaniu od Sejmu. Marszałek zapowiedział twardą walkę z Nawrockim metodą "weto za weto", jeśli prezydent nie zmieni swojego konfrontacyjnego "języka siły".

Wysoki rangą przedstawiciel administracji Donalda Trumpa ogłosił znaczący postęp w rozmowach pokojowych w Berlinie, informując, że "w zasadzie uzgodniono" solidne gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy. Gwarancje te, wzorowane na Artykule 5 NATO, mają zapewnić silną i niepodległą Ukrainę. Amerykańscy oficjele ostrzegają jednak, że oferta ta ma ograniczony czas ważności i nie będzie "na stole wiecznie".

Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła z urzędu czynności sprawdzające w związku z artykułem "Gazety Wyborczej" ujawniającym dane o zdrowiu szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego, Sławomira Cenckiewicza. Śledztwo dotyczy podejrzenia nielegalnego przetwarzania danych osobowych. Publikacja sugerowała, że niewpisanie przyjmowanych leków do ankiety bezpieczeństwa było powodem cofnięcia Cenckiewiczowi dostępu do informacji niejawnych przez SKW.

Prezydent Karol Nawrocki wywołał burzę polityczną, sugerując w wywiadzie dla Wirtualnej Polski, że w obecnej sytuacji "bliżej mu" do współpracy z Grzegorzem Braunem niż z premierem Donaldem Tuskiem, ponieważ to Tusk "szkodzi Polsce bardziej". Premier Tusk natychmiast zareagował, stwierdzając, że nigdy w to nie wątpił i nazywając Brauna "rusofilem i antysemitą". Konflikt eskaluje w kontekście wzajemnych oskarżeń o doprowadzanie kraju do kryzysu.

Premier Donald Tusk wyrusza w poniedziałek do Berlina na spotkanie z najważniejszymi europejskimi przywódcami oraz prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Tematem rozmów jest kwestia ewentualnego zawieszenia broni, po tym jak Zełenski prowadził wielogodzinne negocjacje z kluczowymi wysłannikami USA. Tusk uda się następnie do Finlandii na historyczny szczyt wschodniej flanki Unii Europejskiej, poświęcony zagrożeniu ze strony Rosji i inwestycjom obronnym.

Główny Inspektorat Sanitarny pilnie ostrzega rodziców przed spożywaniem dwóch partii popularnego mleka modyfikowanego NAN Optipro Plus 1. Firma Nestlé Polska SA dobrowolnie wycofuje produkty z obrotu z powodu wykrycia mikroorganizmu Bacillus cereus na jednej z linii produkcyjnych. GIS apeluje o natychmiastowe zaprzestanie używania wskazanych partii i kontakt z lekarzem w razie wystąpienia objawów chorobowych.

Szymon Hołownia, wicemarszałek Sejmu i kandydat na Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców (UNHCR), skomentował decyzję sekretarza generalnego Antonio Guterresa o wyborze Barhama Ahmeda Saliha. Hołownia wyraził zaskoczenie, wskazując, że kandydatura byłego prezydenta Iraku zwyciężyła kosztem Europy, sugerując, że to Bliski Wschód powinien teraz kierować polityką uchodźczą. Mimo porażki, Hołownia podziękował polskiej dyplomacji za walkę o globalny stół i ogłosił, że teraz skupi się na nauce języków.

Wiceszef MON Cezary Tomczyk zdementował sugestie szefa BBN Sławomira Cenckiewicza dotyczące pilnego odwieszenia zasadniczej służby wojskowej. Tomczyk podkreślił, że pobór w Polsce jest tylko zawieszony i w razie potrzeby może zostać przywrócony, jednak obecnie nie ma takich planów. Resort obrony koncentruje się na szkoleniach ochotników i wzmacnianiu rezerwy, uznając te działania za podstawę bezpieczeństwa kraju.

Prezydium Komitetu Politycznego Prawa i Sprawiedliwości zebrało się w piątek w celu wyjaśnienia narastających sporów wewnętrznych i braku dyscypliny medialnej. Prezes Jarosław Kaczyński zapowiedział, że na posiedzeniu jasno postawi sprawę wyznaczania kandydatów na premiera. Wśród polityków, których dotyczą medialne spory, wymienia się Mateusza Morawieckiego, Jacka Sasina oraz osoby związane ze Zbigniewem Ziobrą

Służba Więzienna z Białegostoku wszczyna w piątek postępowanie dyscyplinarne wobec swojej funkcjonariuszki zatrzymanej przez policję. Kobietę podejrzewa się o udział w brutalnym ataku na hiszpańskich kibiców, jadących na mecz Jagiellonii Białystok. W związku z poważnymi podejrzeniami, SW rozpoczyna również procedurę administracyjną zmierzającą do natychmiastowego zawieszenia jej w czynnościach służbowych.

Były minister sprawiedliwości Adam Bodnar poinformował, że w najbliższych tygodniach prokuratura prawdopodobnie skieruje akt oskarżenia przeciwko byłemu premierowi Mateuszowi Morawieckiemu w związku z tzw. aferą kopertową. Bodnar ocenił, że sejmowe komisje śledcze osiągnęły sukces, skutkując konkretnymi działaniami prawnymi. Krytykował też Trybunał Konstytucyjny i stwierdził, że Jarosław Kaczyński jest zaskoczony skalą odpowiedzialności karnej byłych polityków PiS.