Michał Kaźmierczak

Chińscy naukowcy opracowali metodę kontrolowanego wytwarzania grafenu romboedrycznego o czystości fazowej przekraczającej 99 proc. Materiał, którego pozyskiwanie dotąd przypominało poszukiwanie pojedynczych odpowiednich fragmentów wśród tysięcy próbek, może być teraz wytwarzany w sposób znacznie bardziej powtarzalny. Wyniki badań zespołu z Uniwersytetu Pekińskiego opublikowano w czasopiśmie „Science”.

Rosnące zapotrzebowanie centrów danych obsługujących sztuczną inteligencję coraz mocniej wpływa na globalny rynek pamięci. Ceny DRAM wzrosły do poziomów niewidzianych od lat, producenci kierują moce wytwórcze do najbardziej dochodowych segmentów, a skutki zaczynają odczuwać nabywcy komputerów, smartfonów i innych urządzeń elektronicznych.

Używany komputer kupiony przez internet okazał się nośnikiem materiałów, których fani serii Quake nie widzieli przez niemal dwie dekady. Deweloper Justin Marshall odnalazł na jego dysku grywalną wersję anulowanego rozszerzenia Quake 4: The Awakening. Projekt studia Ritual Entertainment był już na zaawansowanym etapie produkcji, gdy wydawca zdecydował o jego skasowaniu.

Eksperymentalna wersja Claude firmy Anthropic osiągnęła wynik, który może mieć znaczenie dla badań nad jednym z najtrudniejszych problemów współczesnej matematyki. Model podniósł dolną granicę dotyczącą zer funkcji dzeta Riemanna z około 41,6 do 67,2 proc. Sama hipoteza Riemanna pozostaje jednak nadal nierozwiązana.

Osoba, która podejrzewa naruszenie AI Act, może złożyć skargę do właściwego organu nadzoru rynku. Rozporządzenie daje takie prawo zarówno osobom fizycznym, jak i prawnym. W określonych przypadkach osoba dotknięta decyzją opartą na wyniku systemu wysokiego ryzyka będzie mogła również żądać jasnego i znaczącego wyjaśnienia roli AI oraz głównych elementów rozstrzygnięcia.

System sztucznej inteligencji używany do oceny zdolności kredytowej osoby fizycznej lub ustalenia jej punktowego wyniku kredytowego jest w AI Act klasyfikowany jako rozwiązanie wysokiego ryzyka. Ustawodawca uznał, że taki wynik może przesądzić o dostępie do mieszkania, energii, telekomunikacji i innych podstawowych usług. Po zmianie harmonogramu szczegółowe obowiązki dla tej kategorii mają być stosowane od 2 grudnia 2027 r.

Systemy sztucznej inteligencji używane do oceny ryzyka i ustalania cen w ubezpieczeniach na życie i ubezpieczeniach zdrowotnych zostały w AI Act zaliczone do kategorii wysokiego ryzyka. Nie obejmuje ona automatycznie wszystkich narzędzi używanych przez ubezpieczycieli ani każdej polisy. Regulacja koncentruje się na dwóch rodzajach ochrony, w których algorytmiczna ocena może zdecydować o dostępie do świadczenia i jego cenie.

Agent AI może samodzielnie odczytać wiadomość, wybrać usługę, uzupełnić formularz, wysłać polecenie do innego programu, zarezerwować podróż albo uruchomić płatność. AI Act nie tworzy dla takich rozwiązań osobnej kategorii prawnej i nie przyznaje im podmiotowości. Komisja Europejska wyjaśnia, że agent zwykle pozostaje systemem AI, często opartym na modelu ogólnego przeznaczenia, a zakres obowiązków zależy od funkcji i kontekstu użycia. Firma nie może przenieść odpowiedzialności na program tylko dlatego, że wykonał operację bez każdorazowego kliknięcia człowieka.

Małe przedsiębiorstwo nie musi tworzyć własnego modelu językowego, aby podlegać AI Act. Wystarczy, że korzysta z chatbota do obsługi klientów, generatora treści, narzędzia filtrującego CV albo systemu oceniającego zachowanie pracowników. Zakres obowiązków zależy od roli firmy i zastosowania systemu, a nie wyłącznie od wielkości zatrudnienia lub obrotu. MŚP korzystają z ułatwień, w tym łagodniejszej konstrukcji maksymalnych kar i środków wsparcia, ale nie są generalnie wyłączone z rozporządzenia.

Sztuczna inteligencja coraz częściej wspiera lekarzy w analizie badań, opisywaniu obrazów medycznych, planowaniu terapii i organizacji pracy placówek. AI Act nie zakazuje takich rozwiązań, ale uznaje część z nich za systemy wysokiego ryzyka. W ochronie zdrowia stawką jest bezpieczeństwo pacjenta, dlatego unijne przepisy wymagają m.in. zarządzania ryzykiem, wysokiej jakości danych, dokumentacji, przejrzystości i nadzoru człowieka.

AI Act wprowadza jedne z najostrzejszych ograniczeń wobec biometrii w przestrzeni publicznej. Szczególnie restrykcyjnie traktowane jest zdalne rozpoznawanie twarzy w czasie rzeczywistym przez organy ścigania. Unijne przepisy nie zakazują każdej kamery ani każdego systemu identyfikacji, ale stawiają granice tam, gdzie technologia może prowadzić do masowej inwigilacji, profilowania lub naruszania praw podstawowych.

ChatGPT, Gemini, Copilot czy Claude mogą pomóc w przygotowaniu pisma do urzędu, reklamacji, odwołania, wniosku albo skargi. AI Act nie zakazuje obywatelom korzystania z takich narzędzi. Nowe unijne przepisy wprowadzają jednak jasną granicę: sztuczna inteligencja może wspierać człowieka, ale nie powinna zastępować odpowiedzialności za treść dokumentu, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy pieniędzy, zdrowia, pracy, świadczeń albo decyzji administracyjnej.

Deepfake przestaje być problemem wyłącznie polityków, celebrytów i dużych firm. Sztuczna inteligencja pozwala dziś tworzyć realistyczne zdjęcia, filmy i nagrania głosowe, które mogą wprowadzać odbiorców w błąd, podszywać się pod inne osoby albo służyć oszustwom. AI Act nie eliminuje tego zjawiska, ale wprowadza obowiązki przejrzystości: odbiorca ma wiedzieć, kiedy ma do czynienia z treścią wygenerowaną lub istotnie zmienioną przez AI.

Nowoczesne gospodarstwa rolne coraz częściej stają się celem wyspecjalizowanych grup przestępczych. Nie interesują ich już całe ciągniki czy kombajny, lecz zaawansowana elektronika odpowiadająca za precyzyjne prowadzenie maszyn. W jednym z gospodarstw w Wielkopolsce złodzieje w ciągu kilku minut zdemontowali wyposażenie o wartości przekraczającej 340 tys. zł. Eksperci ostrzegają, że wraz z postępującą cyfryzacją rolnictwa podobnych przypadków może być coraz więcej.

Już od 18 czerwca klienci Biedronki mogą skorzystać z jednej z najbardziej rozbudowanych akcji promocyjnych ostatnich tygodni. Sieć przygotowała zarówno popularne oferty „1+1 gratis”, oraz promocje, w których drugi produkt można kupić za symboliczną złotówkę lub za kilka złotych. Wśród przecen znalazły się artykuły spożywcze, kosmetyki, produkty dla dzieci oraz środki higieniczne. Jeden produkt, ze względu na niezwykle niską cenę wzbudza szczególną uwagę.