Patryk Rozmus

Chleb od wieków stanowi podstawę ludzkiego żywienia i jeden z filarów rozwoju cywilizacji. Współcześnie jednak, w obliczu rosnącej liczby przypadków otyłości, coraz częściej pojawiają się pytania o jego wpływ na zdrowie i masę ciała. Najnowsze badania naukowców z Japonii rzucają nowe światło na rolę węglowodanów w regulacji metabolizmu i przyrostu masy ciała.

Naukowcy opracowali najbardziej szczegółową dotąd mapę zmian zachodzących w tkance piersi wraz z wiekiem. Badanie, obejmujące analizę ponad 3 milionów komórek, dostarcza nowych informacji na temat tego, dlaczego ryzyko raka piersi rośnie z wiekiem szczególnie w okresie menopauzy.

Czy plastikowe śmieci i stare akumulatory samochodowe mogą stać się źródłem czystej energii? Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge udowadniają, że tak. Opracowali oni innowacyjny reaktor zasilany energią słoneczną, który potrafi przekształcić trudne do recyklingu odpady w wodór – jedno z najbardziej obiecujących paliw przyszłości.

Nowe badanie naukowców z Karolinska Institutet, opublikowane w JAMA Network Open, rzuca nowe światło na zależność między dietą a ryzykiem demencji. Wyniki sugerują, że u osób z określonym wariantem genetycznym zwiększone spożycie mięsa może wiązać się z wolniejszym pogarszaniem funkcji poznawczych oraz niższym ryzykiem rozwoju demencji.

Nowe badania sugerują, że zwiększenie spożycia błonnika – często zalecane osobom z celiakią – nie zawsze przynosi oczekiwane korzyści. Kluczowym czynnikiem może być nie tylko ilość błonnika w diecie, ale także obecność odpowiednich bakterii jelitowych zdolnych do jego przetwarzania.

Najnowsze badania wskazują, że mózg człowieka po udarze może wykazywać zdolność do zaskakującej reorganizacji. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami ruchowymi zaobserwowano oznaki „młodszej” struktury w nienaruszonych obszarach mózgu, co może stanowić mechanizm kompensacyjny wspierający proces zdrowienia.

Sztuczna inteligencja rozwija się w zawrotnym tempie, ale jej rosnące możliwości mają swoją cenę, ogromne zużycie energii. Naukowcy z University of Cambridge opracowali jednak rozwiązanie, które może to zmienić. Nowy materiał do budowy chipów komputerowych, inspirowany działaniem ludzkiego mózgu, ma potencjał, by znacząco ograniczyć zapotrzebowanie energetyczne systemów AI.

Lotnictwo od lat znajduje się pod presją w związku ze swoim wpływem na klimat. Choć odpowiada za „zaledwie” 2–3% globalnych emisji CO₂, jego rzeczywisty wpływ na ocieplenie jest większy. Teraz jednak naukowcy wskazują rozwiązanie, które może okazać się prostsze, niż ktokolwiek przypuszczał. Badacze z University of Cambridge sugerują, że niewielkie zmiany wysokości lotów mogą znacząco ograniczyć powstawanie tzw. smug kondensacyjnych – a tym samym zmniejszyć wpływ lotnictwa na globalne ocieplenie nawet o połowę.

W 2026 roku opublikowano zaktualizowane wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych, przygotowane przez American College of Cardiology (ACC) oraz American Heart Association (AHA). To pierwsza aktualizacja od 2018 roku – i jednocześnie istotny krok w stronę wcześniejszej profilaktyki oraz bardziej spersonalizowanego podejścia do pacjenta.

W świecie fizyki dzieje się coś naprawdę fascynującego, badacze opracowali nowy typ lasera, który zamiast światła wykorzystuje… dźwięk. A dokładniej: fonony, czyli najmniejsze możliwe „porcje” drgań. To osiągnięcie może otworzyć drzwi do zupełnie nowych technologii, od ultra-precyzyjnej nawigacji po lepsze zrozumienie grawitacji i mechaniki kwantowej.

Przez miliony lat przodkowie ssaków prowadzili nocny tryb życia. Ukrywali się w ciągu dnia, gdy dominowały duże drapieżniki, a aktywność podejmowali po zmroku. Dziś jednak wiele gatunków w tym ludzie funkcjonuje głównie w dzień. Co sprawiło, że doszło do tej fundamentalnej zmiany? Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie Science rzuca światło na tę zagadkę. Naukowcy odkryli, że kluczową rolę odgrywa swoisty „przełącznik” działający na poziomie komórkowym.

Ekstremalne temperatury od dawna budzą niepokój lekarzy, jednak najnowsze badania wskazują, że to właśnie zimno może stanowić większe zagrożenie dla układu sercowo-naczyniowego niż wysokie temperatury.

Pszczoły miodne od dawna fascynują naukowców swoją zdolnością do przekazywania informacji o źródłach pożywienia za pomocą tzw. tańca wywijanego. Najnowsze badania pokazują jednak, że ten niezwykły system komunikacji jest bardziej elastyczny i „społeczny”, niż dotąd sądzono. Okazuje się, że pszczoły… dostosowują swój taniec do publiczności.

Najnowsze badania naukowców z Northwestern Medicine wskazują na nieoczekiwany mechanizm, który może odgrywać kluczową rolę w rozwoju jednego z najgroźniejszych nowotworów mózgu – glejaka wielopostaciowego. Odkrycie to otwiera drogę do opracowania nowych strategii terapeutycznych, szczególnie w obszarze immunoterapii.

Zespół naukowców kierowany przez prof. dr. Hilmara Badinga z Uniwersytetu w Heidelbergu dokonał istotnego odkrycia, które może zmienić sposób leczenia choroby Alzheimera. Badacze zidentyfikowali mechanizm molekularny odpowiedzialny za obumieranie komórek nerwowych oraz postępujące pogorszenie funkcji poznawczych. Wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Molecular Psychiatry.