Patryk Rozmus

Czy galaktyki są statycznymi wyspami gwiazd? Najnowsze badania pokazują, że wręcz przeciwnie. Mogą one przechodzić gwałtowne przemiany, które jesteśmy w stanie obserwować niemal „na żywo”. Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów jest Mały Obłok Magellana (SMC), jeden z najbliższych sąsiadów Drogi Mlecznej.

Nowe badanie naukowców z Uniwersytetu w Cambridge pokazuje, że rozwój agentów sztucznej inteligencji wyprzedza standardy bezpieczeństwa. Choć narzędzia AI coraz częściej pomagają nam w codziennych zadaniach, od planowania podróży po automatyzację pracy, wiele z nich działa bez publicznie dostępnych informacji o potencjalnym ryzyku.

Od niemal roku wybrzeża Australii Południowej zmagają się z jednym z najbardziej niezwykłych i niepokojących zjawisk ekologicznych ostatnich lat. Gigantyczny zakwit szkodliwych glonów doprowadził do śmierci milionów ryb i rekinów, wpłynął na ssaki morskie i ptaki, a nawet pogorszył stan zdrowia części ludzi. Nowe badania wskazują jednak na zaskakujący fakt, gatunek glonów odpowiedzialny za to zjawisko nie jest wcale nowym przybyszem w tych wodach.

Grawitacja zwykle wydaje się czymś stałym i niezmiennym, jedną z podstawowych sił natury, na której można polegać. W rzeczywistości jednak jej natężenie nie jest wszędzie takie samo. Na powierzchni Ziemi występują niewielkie różnice w sile grawitacji, a jedno z najbardziej niezwykłych miejsc znajduje się pod lodami Antarktydy. Naukowcy od dawna wiedzą, że właśnie tam znajduje się najsilniejsza na Ziemi tzw. anomalia grawitacyjna, często określana jako „dziura grawitacyjna”. Nowe badania pozwoliły wreszcie wyjaśnić, w jaki sposób powstała.

Fuzja jądrowa od lat uznawana jest za jedno z najbardziej obiecujących źródeł energii przyszłości. To właśnie dzięki niej świeci Słońce, a naukowcy próbują odtworzyć ten proces na Ziemi. Jeśli się to uda, ludzkość zyska niemal niewyczerpane i bezemisyjne źródło energii. Badacze z Uniwersytetu Florydy pracują nad tym, by przybliżyć tę wizję do rzeczywistości. W swoich badaniach wykorzystują sztuczną inteligencję i potężny superkomputer HiPerGator, który pomaga analizować zachowanie plazmy w reaktorach fuzyjnych.

Naukowcy po raz pierwszy zaobserwowali zestaw niezwykłych faz magnetycznych w materiale o grubości zaledwie jednej warstwy atomów. Odkrycie potwierdza ważny model teoretyczny opisujący magnetyzm w dwóch wymiarach i może w przyszłości pomóc w opracowaniu ultrakompaktowych technologii. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie Nature Materials.

Przewlekła choroba nerek to jedno z najczęstszych i najpoważniejszych schorzeń dotykających starsze koty. Choć weterynarze od dawna obserwują tę zależność, przyczyny większej podatności kotów na problemy z nerkami nie były do końca jasne. Nowe badania naukowców z Uniwersytetu w Nottingham rzucają na tę zagadkę zupełnie nowe światło. Badacze odkryli, że w komórkach nerek kotów domowych gromadzą się nietypowe tłuszcze, które bardzo rzadko występują u innych ssaków. Co zaskakujące, ich obecność można zauważyć już u młodych zwierząt.

System łączności mobilnej 5G dopiero się rozwija, a naukowcy już intensywnie pracują nad jego następcą. Nadchodząca generacja sieci – 6G – ma zapewnić znacznie wyższe prędkości transmisji danych i obsłużyć ogromną liczbę nowych zastosowań, od przemysłu i transportu po zaawansowane systemy społeczne. Jednym z kluczowych wyzwań jest jednak dostęp do odpowiednio szerokich zasobów częstotliwości.

Od niemal stu lat wiemy, że Wszechświat się rozszerza. Już w latach 20. XX wieku astronomowie zauważyli, że odległe galaktyki oddalają się od nas, a tempo tego procesu opisuje tzw. stała Hubble’a. Choć jej pomiar jest jednym z kluczowych zadań współczesnej kosmologii, naukowcy wciąż nie są zgodni co do jej dokładnej wartości.

Czy zdarza ci się sprawdzać telefon w trakcie pracy albo tracić koncentrację przez wyskakujące powiadomienia? Najnowsze badania sugerują, że nie zawsze wynika to z braku dyscypliny. Winny może być… naturalny rytm pracy naszego mózgu.

Ilość elektroodpadów wytwarzanych przez Kanadyjczyków może podwoić się jeszcze przed końcem tej dekady – wynika z nowych badań naukowców z Uniwersytetu w Waterloo. Choć wiele urządzeń działa sprawnie przez lata, często są one wymieniane znacznie wcześniej, niż byłoby to konieczne. Badacze przeprowadzili ogólnokrajowe badanie ankietowe dotyczące sposobu korzystania z elektroniki oraz jej wymiany i utylizacji. Okazało się, że aż 64 proc. konsumentów wymienia sprzęt z powodów innych niż awaria czy całkowite przestarzenie technologiczne. To oznacza, że duża część powstających elektroodpadów mogłaby w ogóle nie powstać.

Naukowcy pracują nad nową generacją implantów kostnych, które mogą znacząco poprawić leczenie poważnych złamań i ubytków kości. Badacze z ETH Zurich opracowali innowacyjny materiał w postaci hydrożelu – substancji przypominającej galaretkę – który może w przyszłości posłużyć do tworzenia spersonalizowanych implantów wspomagających regenerację kości.

Jeszcze latem 2019 roku większość świata nie słyszała o koronawirusie. Tymczasem dwaj młodzi badacze z Uniwersytetu Georgetown już zastanawiali się nad tym, skąd może nadejść kolejna pandemia. Tworzyli matematyczne modele opisujące, w jaki sposób wirusy przechodzą między gatunkami zwierząt i przenikają do ludzi. Wykorzystywali do tego uczenie maszynowe – czyli to, co dziś powszechnie nazywamy sztuczną inteligencją.

Perowskitowe ogniwa słoneczne od kilku lat uchodzą za jedną z najbardziej obiecujących technologii przyszłości w energetyce odnawialnej. Są tanie w produkcji, lekkie i mogą osiągać bardzo wysoką sprawność. Naukowcy z Chińskiej Akademii Nauk opracowali właśnie nową metodę, która może znacząco poprawić ich wydajność oraz ułatwić produkcję na dużą skalę.

Substancje PFAS, nazywane często „wiecznymi chemikaliami”, stały się jednym z najpoważniejszych problemów środowiskowych naszych czasów. Zanieczyszczają wody gruntowe, rzeki i wodę pitną, a ich obecność wykrywa się już u milionów ludzi na całym świecie. Teraz naukowcy opracowali obiecującą metodę, która może znacząco poprawić skuteczność ich usuwania. Badacze z Uniwersytetu Flinders w Australii zaprezentowali nowy materiał zdolny do wychwytywania nawet tych form PFAS, które dotychczas były szczególnie trudne do usunięcia.