Jakub Dymek

Rola zbawcy polskiej demokracji, jaką przewodniczącemu Donaldowi Tuskowi przypisują wyborcy i niemała część opozycyjnych liderów opinii, nie jest jedyną, jaką pełni dziś były premier. Bo Donald Tusk – proszę tę złośliwość wybaczyć – działa dziś również jak operator najtańszego wehikułu czasu, jaki można sobie wyobrazić.

Mniej niż jedna trzecia Polaków uważa, że żyje w demokracji. Jeśli nie ma zgody, czy władza jest władzą, sąd sądem, a demokracja demokracją, to trudno się dziwić, że i do innych faktów nie ma zaufania.

W XXI w. ludzie znów dostali do rąk narzędzia, aby własnymi słowami i na własnych warunkach wyrażać niezgodę, niewiarę i niechęć do „oficjalnej wersji wydarzeń”. Internet i nowe media w największym stopniu pomogły ziścić przepowiednię mówiącą, że świat już nie będzie po 2001 r. taki sam.

Pogrzeb prasy nie będzie spektakularny, ale można liczyć, że pojawią się na nim szefowie gigantów z Doliny Krzemowej i robią sobie pamiątkowe selfie

Polityka dziwnych nieraz daje człowiekowi kompanów”. To angielskie powiedzenie, trawestacja dialogu z „Burzy” Szekspira, dobrze opisuje najnowszą schizmę na lewicy. I o ile pojawienie się kolejnego konfliktu wewnątrz lewicowego środowiska już nie może zaskakiwać, to warto choć spróbować rozczytać się, o co tym razem chodzi.

Przynależność do zamkniętych grup stała się nie problemem, lecz cnotą. Jeśli tam są zdrajcy, wrogowie narodu albo wariaci, to my na pewno jesteśmy po dobrej stronie.

Nic w polskiej polityce nie ucieszyło mnie od dawna tak, jak awantura wokół deklaracji poparcia przez Lewicę dla rządu Mateusza Morawieckiego w sprawie Funduszu Odbudowy. W przetaczającej się przez Polskę – rozpisanej na dziesiątki wywiadów, polemik i pyskówek – dyskusji nareszcie ujawniła się polityka. Nie wojny kulturowe, nie spór tożsamości, nie okładanie się symbolami i narracjami – cały ten post modernizm, który przez kilkanaście ostatnich miesięcy nieprzerwanie rządzi debatą publiczną w naszym kraju – ale realny spór interesów, lojalności i dróg dochodzenia do celu.

Gdy miesiąc temu cyfrowe korporacje zgotowały Donaldowi Trumpowi „cyfrowy impeachment”, nie brakowało chętnych, by tę decyzję oklaskiwać. Zablokowanie prezydentowi USA dostępu do kont na Facebooku czy Twitterze miało przecież służyć wyłącznie powstrzymaniu przemocy – przekonywano nas.

Ten sondaż podekscytował niektórych na polskiej lewicy. Jak gdyby to sam Karol Marks ożył. Niedawny komunikat CBOS przyniósł informację, że po raz pierwszy od 2003 r. więcej najmłodszych wyborców deklaruje się jako sympatycy lewicy niż prawicy lub centrum. Jednym słowem mamy do czynienia z sytuacją, jakiej w Polsce nie było od pokolenia.

Twitter, Facebook, Instagram – największe platformy cyfrowe – zablokowały konta urzędującego prezydenta Stanów Zjednoczonych. Tuzin innych mediów internetowych usunęło, ograniczyło lub zawiesiło poświęcone mu kanały.

Adaptowanie się do pandemicznej rzeczywistości zmieni się… w rzeczywistość po prostu. Najpierw jednak musimy wyjaśnić skąd wziął się wirus i jaka była w tym rola Chin. To zadanie dla WHO – mówi w rozmowie z DGP Jamie Metzl, futurolog i pisarz, który doradza Światowej Organizacji Zdrowia WHO.

Z Donaldem Trumpem jest łatwo. On cały czas nawiązuje do białej tożsamości, nawet jeśli nie musi robić tego wprost. Mówi, że w miastach rządzonych przez demokratów jest za dużo przestępczości, przemocy, chuligaństwa i rabowania sklepów – i nie musi dodawać już, jakiego koloru skóry są winowajcy, bo każdy usłyszy w tej wypowiedzi, co chce usłyszeć. Trump nie mówi „czarni kradną, a biali nie”. Ale to, do kogo się zwraca, jakie czyni aluzje i jak łagodny jest jego stosunek do rasistowskich bojówkarzy – wystarczy.  Z Arlie Russell Hochschild rozmawia Jakub Dymek.

Błędem jest powtarzanie, że wszystko, co robi PiS, wynika z osobistych obsesji. Już bliższe prawdy jest stwierdzenie, że to osobiste urazy i obsesje zostały wpisane w ramy kompletnej filozofii nieliberalnej rewolucji, która domknie projekt rozpoczęty dekadę wcześniej.

Politycy zdają się sądzić, że jest ciemny i kupi wszystko. Ta wizja odpowiadała obu stronom konfliktu politycznego w Polsce – narodowo-konserwatywnej i liberalnej. Jedni potrzebowali go, żeby się nim zasłaniać, inni – żeby nim straszyć.

Zmarłe ciała zawsze grały rolę w polityce. Wyciągano je na ogląd publiczny, by zbezcześcić (jak wieszano na latarniach dyktatorów i funkcjonariuszy obalanych reżimów); chowano w odkrytych trumnach i stawiano mauzolea, by czcić (jak przywódców, których z różnych powodów chciano unieśmiertelnić). Kremowano, by zapomnieć lub stawiono grobowce i monumenty, by nie zapomnieć nigdy. Od starożytności do dziś jednak, gdy myślenie rytualne i świeckie idą coraz bardziej osobno, a gdy pamięć o zbrodniach lub katastrofach nabiera mniej pokazowego, dosłownego, ludycznego charakteru – coś się powinno zmienić.