Dominik Kaźmierski

Jutro minie dokładnie 70 lat od dnia, w którym zaczęło się oblężenie Warszawy przez niemieckie wojska. Świat usłyszał o dramacie polskiej stolicy dzięki relacjom amerykańskiego reportera Juliena Bryana, który do 28 września 1939 był w Warszawie.

W dawnych wiekach był tam klasztor, w latach późniejszych twierdza, ciężkie więzienie, a nawet obóz dla jeńców wojennych. Dzisiaj to jedna z największych atrakcji w Saksonii Szwajcarskiej. Widoki z murów obronnych na dolinę Łaby dosłownie zapierają dech w piersiach. A niemal na każdym kroku - polskie orły i litewska Pogoń.

Księgi pamiątkowe Muzeum Powstania Warszawskiego. Sąsiadują w nich wpisy młodych i starych, ludzi znanych z pierwszych stron gazet oraz tych nieznanych nikomu. Jest i Dalajlama XIV, i aktorka Sharon Stone. Jest też i były żołnierz Wehrmahtu, a zarazem były prezydent Niemiec Richard von Weizsaecker.

1 sierpnia 1944. Przed południem w jednym z warszawskich kościołów dwoje młodych ludzi mówi sobie sakramentalne "tak". Po zakończonej ceremonii państwo młodzi udają się na skromne wesele. Przerywa je pojawienie się łączniczek i zabranie pana młodego na miejsce zbiórki oddziału.

Mamy kadry z filmu "Hardkor 44", epopei o Powstaniu Warszawskim, zrobionej techniką, w której powstały obrazy "Sin City" i "300". Artysta Tomasz Bagiński pochwalił się wynikami swej pracy nad animacjami do krwawego obrazu. Powstańcy wyglądają w nim niczym mityczni herosi, a esesmani jak roboty.

Niewielkie naklejki z krótkimi napisami bądź rysunkami, czyli vlepki, można dziś spotkać niemal na każdym kroku. Ale to nie jest pomysł naszych czasów. Vlepki stosowano też podczas okupacji. Już w 1939 roku można było z nich przeczytać informację dla Niemców, że "Marszałek Piłsudski powiedziałby: A my was w dupie mamy".

Zakłady Ursus są dziś kojarzone jedynie z produkcją traktorów. Jednak przed wojną firma ta słynęła również z produkcji pojazdów dla wojska. Od 1934 r. bramę fabryki w podwarszawskich wówczas Czechowicach opuściły 134 egzemplarze najsłynniejszego polskiego czołgu - 7TP, którego prototyp nazwano Smokiem.

Burmistrz Nowego Dworu Mazowieckiego podpisze decyzję środowiskową dotyczącą przyszłości portu lotniczego w Modlinie. Umożliwi ona dalsze prace inwestycyjne, tak aby lotnisko było gotowe na Euro 2012.

Kolekcja powstańczej poczty, której sprowadzenie na początku zeszłego roku do stolicy wywołało niemałą sensację, niedługo znów opuści Warszawę. Po mieszkańcach stolicy, teraz będą ją mogli oglądać wrocławianie. Po nich być może także mieszkańcy innych polskich miast.

Przed wojną 30 procent ludności Warszawy było wyznania mojżeszowego, a samo miasto było jednym z najważniejszych centrów kulturowych narodu żydowskiego na świecie. Do dzisiaj w Warszawie można znaleźć ślady judaistycznej przeszłości. Zapraszamy na spacer.

To już ostatnia szansa, żeby posłuchać takich opowieści. Bo w przeszłość odchodzi atmosfera dawnej Warszawy. Najdłużej opierała się zmianom prawobrzeżna Praga, ale i tam postęp cywilizacji jest nie do zatrzymania. Dlatego Muzeum Warszawskiej Pragi stara się zachować, co się da.

Historia znana z filmu Romana Polańskiego "Pianista" doczekała się zwieńczenia. Izraelski Instytut Yad Vashem uhonorował medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata kapitana Wehrmachtu Wilma Hosenfelda. To on w 1944 r. uratował życie warszawskiemu muzykowi Władysławowi Szpilmanowi. "Nie znam innego przypadku, by oficer Wehrmachtu dostał ten tytuł" - mówi były szef pionu śledczego Instytutu Pamięci Narodowej, Witold Kulesza.

Fiaskiem zakończyła się licytacja twierdzy Modlin wraz z 55-hektarową działką. Wojskowe obiekty wystawiono na licytację za 220 milionów złotych. Nikt nie był zainteresowany zabytkową twierdzą za tę cenę.

Prawdziwe bale sylwestrowe zawitały do Warszawy późno. Zaczęto je organizować na przełomie XIX i XX wieku. Pląsać rozpoczęto dopiero w początkach XVIII wieku, w czasach panowania Augusta II. Jednak świętowano wtedy karnawał, a nie samego sylwestra. Imprezowano za to na całego.