Justyna Sobolewska

Kim był Chaim Rumkowski zwany królem łódzkiego getta - potworem, szekspirowskim bohaterem tragicznym czy ofiarą swojego złudzenia? - to pytanie zadaje Andrzej Bart w nowej, ciekawej powieści o naturze władzy - czytamy w DZIENNIKU.

Nikt tak jak Lessing nie potrafi portretować kobiet. Teraz mam dwie ulubione jej książki: "Piąte dziecko" i właśnie "Trawa śpiewa", gdzie opowiada o współczesnej pani Bovary, o samotności w Afryce i segregacji rasowej. Ta powieść czytana dziś jest równie przenikliwa i przejmująca co w roku 1950, kiedy się ukazała. A w dodatku oświetla późniejsze wybory pisarki - pisze w DZIENNIKU Justyna Sobolewska.

„Łaskawe” imponują ogromem wiedzy i sprawnością narracji, ale zamiast jakichkolwiek emocji wywołują obojętność. Nie robią wrażenia ani maskary, ani obsceniczne fantazje bohatera. To za sprawą po pierwsze nieprawdopodobnego bohatera, który przez tysiąc stron się w ogóle nie zmienia. I po drugie: nuży nadmiar atrakcji, które starczyłyby na trzy inne powieści. W rezultacie powstała książka, która nie wnosi nic nowego ani do badań nad Zagładą, ani do literatury na ten temat.

Awantura trwa już od dobrych dwu lat, gdy trzydziestodziewięcioletni Jonathan Littell, Amerykanin piszący po francusku, dostał Goncourtów za "Łaskawe" - relację nazisty z frontu wschodniego. Prasa europejska się podzieliła: dla jednych to największe dzieło XXI wieku na miarę Tołstoja, dla innych - kicz, pornografia, tani horror - czytamy w piątkowym dodatku DZIENNIKA.

Nic tak nie elektryzuje czytającej publiczności jak pisarze odkrywani na nowo. Postacią, która niedawno wychynęła z niebytu, jest też Rosjanin polskiego pochodzenia Zygmunt Krzyżanowski. Właśnie ukazał się zbiór jego opowiadań"Most przez Styks".

Byłoby świetnie, gdyby w polskiej literaturze zapanował "axelssonizm" - moda na ciekawe i skomplikowane bohaterki. Majgull Axelsson umie je bowiem budować niezwykle sugestywnie.

"Ruchy" zaskakują. Zamiast antykonsumpcyjnego zacięcia, z którym kojarzony był Sławomir Shuty, mamy bowiem rozmaite gry literackie - pisze DZIENNIK. Kierunek wydawałoby się dobry, wyczucie języka też, tylko dlaczego całość nudzi tak, że można nabawić się skurczu szczęk od ziewania?

To nie jest miła książka. Bo nie ma nic przyjemnego w bypassach, rozrusznikach, raku i umieraniu. A o tym właśnie dotkliwie opowiada Roth. I nawet w takich okolicznościach żarliwe pragnienie życia (jak to u Rotha) jest silniejsze niż śmierć - recenzuje DZIENNIK nową książkę Philipa Rotha, wybitnego amerykańskiego pisarza.

"Atrakcyjny i ciepły design grobu", "Na ile zieloni byli naziści?", "Męskie genitalia i jak je ulepszyć". To nie żarty, to tytuły prawdziwych książek. Brytyjski magazyn "Bookseller" ogłosił właśnie listę najdziwniejszych tytułów zeszłego roku - czytamy w DZIENNIKU. Podobnych dziwolągów nie brakuje również w polskiej literaturze.

Zbiór opowiadań Joyce Carol Oates zaskakuje. Bo czy wyobrażaliśmy sobie tę autorkę piszącą o Polsce i "swojej Warszawie" lat 80.?

Historia o latach 80. i 90. napisana przez jednego z członków Tot-artu, performera i poetę, nie mogła być opowiedziana po bożemu. I nie jest - pisze DZIENNIK. "Czarna matka" to zbiór dość szalonych obrazków, które choć są odjazdowe, całkiem dobrze oddają atmosferę tamtych czasów. To też studium lęków i fobii nieudacznika, którego polskie kompleksy prześladują wszędzie na świecie.

Po niezbyt udanym cyklu fantastycznym Władimir Sorokin napisał mocną satyrę antykremlowską. Jest na tyle trafna, że niedawno na pustej szosie na jego skuter najechała ciężarówka Kamaz. Pisarz z ciężkimi obrażeniami znalazł się w szpitalu. To nie był oczywiście przypadek, tylko próba uciszenia niepokornego pisarza. W jego najnowszej książce "Dzień oprycznika" specsłużby jeszcze brutalniej rozprawiają się z wrogami - czytamy dziś w DZIENNIKU.

W latach 60. i 70. po Krakowie krążył tajemniczy człowiek w czarnej pelerynie. Czasem ze skrzydłami, czasem umazany pastą do zębów i z cepeliowskim ptaszkiem na ramieniu. To Krzysztof Niemczyk, jedna z bardziej radykalnych i tragicznych postaci życia artystycznego tamtej epoki - pisze DZIENNIK

Helmut jest kiepskim pisarzem, ckliwość miesza z wulgarnością i potrafi zanudzić opisami wyczynów łóżkowych. Ale mimo to książkę czyta się momentalnie i z przyjemnością, a to dlatego, że autor potrafi przykuć uwagę. Jego autoportret rzuca światło na mroczny erotyzm jego zdjęć, który ma źródło we wczesnych chłopięcych fascynacjach i atmosferze przedwojennego Berlina - pisze o autobiografii znakomitego fotografa Helmuta Newtona DZIENNIK.