Malwina Wapińska

Annie Proulx w swoim nowym zbiorze opowiadań "Dobrze jest, jak jest" demitologizuje legendę Dzikiego Zachodu, w jego surowej scenerii umieszczając ludzi, którzy przegrali swoje życie właśnie dlatego, że los rzucił ich na plan współczesnego westernu.

Na początek nowej serii "Proza świata" wydawnictwa Czarne - "Jeszcze rok" Sany Krasikov, debiutancki, choć dojrzały i przesycony nostalgiczną ironią zbiór opowiadań o wschodnioeuropejskich imigrantach w USA.

"Lubię ludzi i lubię życie, a ono też jest dla mnie dobre" - mówi bułgarski pisarz i reżyser Angel Wagenstein, autor cenionej na całym świecie powieści "Pięcioksiąg Izaaka". Książka po raz pierwszy ukazuje się w Polsce.

Autor "Zaginionego symbolu" odpuścił Kościołowi. Tym razem wyrusza tropem masonów. Niestety książka dowodzi, że pomysły Dana Browna szybko się wyczerpały, a pisarz ogranicza się już tylko do żonglowania wypróbowanymi chwytami i odcina kupony od sukcesu "Kodu Leonarda da Vinci".

"Nowomowa tak silnie osadziła się w polszczyźnie, że nie obawiałbym się, że tak szybko stanie się niezrozumiała" - twierdzi Michał Głowiński. Z wybitnym teoretykiem i badaczem dziejów literatury polskiej rozmawiamy o fenomenie drugiego obiegu wydawniczego w PRL-u oraz państwowej cenzurze.

Nowa edycja głośnej książki Janusza Głowackiego "Moc truchleje", o której krytycy pisali "jeden z piękniejszych tekstów o mechanizmach i kolejach losu >pełzającej kolaboracji<", inauguruje Kanon Literatury Podziemnej. Nam wybitny pisarz opowiada m.in. o polskiej skłonności do martyrologii i megalomanii.

"Wyspę" Sandora Maraiego można odczytać jako powieść o kryzysie wieku średniego. Jednak wielki węgierski prozaik opowiada przede wszystkim o egzystencjalnym szaleństwie - takim, które kusi każdego z nas.

Ta lektura nie ma sprawić nam przyjemności. To potężne działo, które pisarka wytacza przeciwko rodakom. W wydanych po polsku "Dzieciach umarłych" noblistka z Wiednia znów rozprawia się z narodowymi demonami. O jeden raz za dużo.

Wczesne lata 50. rzadko goszczą w naszej literaturze, przynajmniej tej, którą dziś chciałoby się czytać. Powieść Andrzeja Barta "Rewers", która dała początek obsypanemu deszczem nagród filmowi Borysa Lankosza, jest wyjątkiem. Autor czule i precyzyjnie portretuje dekadę, pokazując, jak wiele odcieni miała ówczesna codzienność.

Andrzej Jagodziński, tłumacz literatury czeskiej, dziennikarz, eseista, w tym roku otrzymał pierwszą w historii Angelusa nagrodę dla tłumacza za przekład "Przypadków inżyniera ludzkich dusz" Josefa Szkvoreckiego. Nam opowiedział, jak powstawała polska wersja dzieła laureata tegorocznej Nagrody Literackiej Europy Środkowej.

Czeski pisarz emigracyjny Josef Szkvorecky otrzymał tegoroczną Literacką Nagrodę Europy Środkowej "Angelus", przyznawaną przez miasto Wrocław i "Dziennik Gazetę Prawną". Szkvorecky został nagrodzony za powieść "Przypadki inżyniera ludzkich dusz". Podczas sobotniej gali wyróżniono także jej tłumacza - Andrzeja Jagodzińskiego.

"Agresywne rozliczenia z historią mamy już za sobą" - twierdzi austriacki pisarz Arno Geiger, autor powieści "U nas wszystko dobrze". "Teraz przyszedł czas na odrobinę dystansu" - dodaje w rozmowie z "Dziennikiem Gazetą Prawną".

"Mnie najbardziej urzekły rady, co powinna zrobić kobieta, żeby utrzymać męża i w drugą stronę" - o pisarstwie i barwnym życiu Magdaleny Samozwaniec opowiada nam Rafał Podraza, krewny pisarki i redaktor publikowanego po raz pierwszy "Pamiętnika niemłodej już mężatki".

Nominowani do tegorocznej nagrody Angelusa dzieło "Sąsiedzi i ci inni" Oty Filipa to powieść nieprzewidywalna. Czeski pisarz rozprawia się z demonami środkowoeuropejskiej historii ironicznie i bez martyrologicznego zadęcia. Oj, potrafi z nich bezlitośnie zadrwić.

"Drażni mnie moda na PRL (...) PRL był właściwie śmieszny, posługiwaliśmy się niesprawnymi urządzeniami, oszukiwaliśmy władzę, a wszystko było na miarę śmiechu. Nie podoba mi się taka wersja historii" - wyznała nam prof. Inga Iwasiów. Literaturoznawca i poetka wydała właśnie pierwszą swoją powieść "Bambino" o bolesnej historii powojennego Szczecina.