Jan Cipiur

Kiedyś kapitalizm był jak Ford T, dostępny we wszystkich kolorach, byle był to kolor czarny. Dziś kapitalizm wyładniał, nie sroży się jak jeszcze niedawno, są jego niezliczone wersje.

Postęp miał redukować zużycie energii, a je wzmagał i – co gorsza, do dziś nie przestaje tego robić.

W produkcji półprzewodnikowej Polska jest pustynią, która dałaby się trochę zazielenić. Warunkiem jest rezygnacja ze snów o potędze.

Prezydent Biden ogłosił, że do końca września chciałby wprowadzenia w USA trzymiesięcznych „paliwowych wakacji podatkowych”, czyli ustawy o zwolnieniu zakupu paliw z podatków federalnych. Brzmi efektownie, ale zmieni niewiele.

Każdy sezam odcięty od kolejnych dostaw skarbów koniec końców pustoszeje. Oskubmy Muska, Bezosa, Zuckerberga, a pieniądze w systemie zaczną zwalniać, miejsca pracy znikać, mniejsze staną się strumienie podatkowe, a piękne sny o większej równości zmienią się w koszmar.

W USA politycy znowu stoczyli bitwę o wielkość zadłużenia państwa. Rytuał powtarza się regularnie, gdy prezydent i rząd jednej partii mierzą się w senacie z większością należącą do drugiej. Sprawa jest wewnętrzna, ale ma wielki wymiar globalny.

Bez echa przeszła rocznica symbolicznych narodzin idei, która odzwierciedla pragnienie ludzi, by było im dobrze. Mnóstwo ludzi nazywa ją dziełem diabła. Ogłosił ją arcyszatan Milton Friedman - czytamy w najnowszym wydaniu "Dziennika Gazety Prawnej".

Dwa tygodnie temu prof. Andrzej Szahaj wyraził potrzebę silniejszej kontroli państwa nad kapitalizmem wraz z jego rynkami ("Nieracjonalność racjonalności rynkowej”, Magazyn DGP z 5 czerwca 2020 r.). Widziałby kapitalizm w jego bardziej ludzkim wydaniu, takim jakim był w Europie po II wojnie, a najlepiej w wersji nordyckiej.

W demokracji głosowania większościowe deformują wolę wyborców. Może czas je zastąpić ślepym losem?