getto warszawskie

Jesteśmy tu, by powiedzieć "nie" dla dzielenia ludzi jakimkolwiek murem, zamykania ich nie za to, co zrobili, tylko za to kim są, skąd pochodzą - powiedział prezydent Andrzej Duda podczas uroczystości 73. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim.

Przed Pomnikiem Bohaterów Getta na Muranowie upamiętniono walczących w 1943 roku powstańców. Dziś mija 72. rocznica wybuchu powstania w warszawskim getcie. Pod pomnikiem złożono kwiaty i oraz odczytano imiona i nazwiska dowódców grup bojowych uczestniczących w powstaniu. Za zmarłych odmówiono modlitwę kadisz.

"Na Placu Muranowskim, w miejscu, gdzie teraz stoi hotel, stał tłum i patrzył na to, co działo się za murem" - wspominał pierwszy dzień powstania w getcie warszawskim prof. Krzysztof Dunin-Wąsowicz, socjalista i żołnierz AK, odznaczony Medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata za niesienie pomocy Żydom. Dziś nadeszła informacja o jego śmierci.

Obchody 70. rocznicy powstania w getcie warszawskim potrwają aż do połowy maja. Na co w bogatym programie wypełnionym kilkudziesięcioma wydarzeniami warto zwrócić szczególną uwagę?

"Na tym polega to nieszczęście, że człowiek jest zły" - mówił Marek Edelman, wspominając wojnę i getto warszawskie. Świadkowie tych czasów odchodzą, tragedię Żydów przypominają jeszcze archiwalne zdjęcia. Także te wykonane przez niemieckich oprawców.

Zginęło wówczas około 7 tysięcy Żydów, a około 50 tysięcy trafiło do obozów zagłady. 70 lat temu, 19 kwietnia 1943 roku, w warszawskim getcie wybuchło powstanie, kierowane przez Żydowską Organizację Bojową i Żydowski Związek Wojskowy. Było odpowiedzią na rozpoczęcie przez Niemców akcji ostatecznej likwidacji getta, której dowodził generał SS Jürgen Stroop.

To była nie tyko żydowska, ale także polska tragedia - uważa Zvi Rav-Ner, ambasador Izraela w Polsce. Obie izby polskiego parlamentu podjęły uchwały upamiętniające 70. rocznicę powstania w getcie warszawskim.

Raport Jürgena Stroopa to dowód zbrodni na Żydach z getta warszawskiego - podkreśla prezes Instytutu Pamięci Narodowej Łukasz Kamiński. Na dwa dni przed 70. rocznicą wybuchu powstania w getcie IPN prezentuje oryginał raportu Stroopa "Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje".