niż demograficzny

Coraz mniej dzieci trafia do publicznych przedszkoli. Tegoroczna rekrutacja potwierdziła, że niż demograficzny coraz wyraźniej odbija się na systemie edukacji. W największych miastach po zakończeniu naboru pozostały tysiące wolnych miejsc, a samorządy już ograniczają liczbę oddziałów i przygotowują się na kolejne zmiany organizacyjne.

W Polsce każdego roku zamyka się coraz więcej szkół. Co dzieje się z budynkami po likwidacji? Niektóre przekształca się w żłobki, kluby seniora czy mieszkania komunalne, inne pozostają puste i niszczeją, generując koszty mieszkańcom. Brak systemowego planowania często skazuje te obiekty na ruinę, pokazując luki w lokalnej i ogólnokrajowej polityce oświatowej.

Związek Nauczycielstwa Polskiego szacuje, że w najbliższych latach może zniknąć nawet pół tysiąca szkół. To efekt niżu demograficznego. W jego efekcie szykują się ważne zmiany dla nauczycieli. Część z nich szybko straci pracę, ale inni mogą być jej pewni. W cenie będą tzw. wieloprzedmiotowcy.

Nie tylko przedszkola masowo znikają z map miast, od września 2026 roku podobny los czeka oddziały przedszkolne działające przy szkołach podstawowych. W Lublinie w 13 podstawówkach klasy zerowe mają zostać zlikwidowane z powodu małej liczby dzieci.

Prognozy Instytutu Badań Edukacyjnych pokazują wzrost uczniów w szkołach ponadpodstawowych do roku 2027, a następnie spadek. Tak samo będzie z nauczycielami: po roku 2027 ich liczba może się zmniejszyć. Czy oznacza to masowe zwolnienia? Ekspert zabrał głos.

Szkoły i przedszkola stoją u progu niżu demograficznego. Może dojść do zmniejszenia etatów nauczycieli wszystkich specjalności. MEN przygotowało projekt, który ma uratować małe szkoły przed likwidacją. Wraca także do pomysłu szkół zbiorczych dla starszych dzieci, jakimi były do niedawna gimnazja.

Warszawscy radni zajmą się dzisiaj projektami uchwał ws. likwidacji czterech śródmiejskich przedszkoli. Przyczyną jest niż demograficzny i wyludnienie centrum miasta. MEN przygotowuje się na spadek liczby uczniów w całej Polsce. Najnowszym pomysłem jest powrót do szkół zbiorczych.

Zmniejszenie liczby lekcji religii oraz zmiany demograficzne mają poważne skutki dla nauczycieli. Szykują się zwolnienia i to we wszystkich typach szkół oraz w przedszkolach, w których w tej chwili brakuje pedagogów. Najbardziej drastyczne prognozy przewidują 45 proc. spadek liczby dzieci i młodzieży.

Nie sto tysięcy, a najwyżej kilkadziesiąt tysięcy nauczycieli może stracić pracę w związku ze zmianami demograficznymi, nawet przy zwiększeniu pensum z 18 do 22 godzin. Eksperci polemizują z wyliczeniami ministra edukacji.

"Minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek chce podjąć działania zmierzające do tego, aby zwalnianie nauczycieli w obliczu niżu demograficznego nie było konieczne" - powiedział rzecznik rządu Piotr Müller. W czwartek rano minister edukacji i nauki pytany w internetowej części rozmowy w Radiu Zet, czy w przyszłym roku będą zwolnienia nauczycieli - odrzekł, że zwolnienia będą "w perspektywie dwóch, trzech lat na 100 procent".