powstanie

Dokładnie w wigilię świąt Bożego Narodzenia 1956 r. Rada Ministrów PRL przyjęła uchwałę o powołaniu do życia Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej (ZOMO), których celem było likwidowanie "zbiorowych naruszeń porządku publicznego".

Kombatanci i działacze społeczni skupieni w Radzie Muzeum Powstania Warszawskiego zwracają się do prezydenta Andrzeja Dudy z prośbą o zaangażowanie się w opanowanie konfliktu politycznego trawiącego Polskę. Do listu, jaki został wysłany do Kancelarii Prezydenta, dotarł dziennik.pl.

Zryw poznańskich robotników do wolności w 1956 r. dał impuls powstaniu węgierskiemu - mówił w Budapeszcie prezydent Andrzej Duda, który przybył na obchody 60. rocznicy rewolucji węgierskiej. Jak podkreślił, Polacy i Węgrzy "wielokrotnie krwią płacili za wolność".

Powstanie warszawskie nie miało żadnych szans, nie mogło poprawić sytuacji Armii Krajowej i całego kraju. Z drugiej strony było niezwykłym wyrazem bohaterstwa i poświęcenia polskiej młodzieży – przyznaje Zygmunt Głuszek „Victor”, uczestnik powstania, najmłodszy instruktor Szarych Szeregów.

Walczył na Starym Mieście, kanałami przeszedł do Śródmieścia, pomagał utrzymać przyczółek na Czerniakowie, przepłynął Wisłę i dołączył do „kościuszkowców”. Z nimi dotarł do Berlina. Był dwukrotnie ranny. Pierwszy raz w Powstaniu. Drugi raz w Berlinie. Major Lech Tryuk, w 1944 roku harcerz i żołnierz AK Zgrupowania „Róg”.

Warszawiacy nie mają żalu do swoich powstańców; wiedzą, że chcieli oni pięknej, wolnej Polski - powiedział prezydent Andrzej Duda podczas uroczystości przy pomniku "Polegli-Niepokonani" na Cmentarzu Powstańców Warszawy w 72. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego.

Bezkarni, wielu z nich dożyło swoich dni w spokoju. Kaci Warszawy odpowiedzialni za zbrodnie popełnione w czasie Powstania Warszawskiego nigdy nie stanęli za swoje czyny przed sądem. Niestety, niekiedy dlatego, że byli zbyt cenni dla aliantów...

Marszałek Sejmu nadaje Powstaniu Warszawskiemu nowy wymiar. "Przyniosło wspaniałe skutki po latach. Stało się fundamentem naszej polskości, pokazało współczesny wymiar naszego republikanizmu" - wyliczał Marek Kuchciński podczas uroczystości w Warszawie. Jak dodał, uchroniło również Zachód Europy przed komunizmem.

Jego uśmiechnięte zdjęcie ze zdobyczną bronią na piersiach jest jedną z ikon Powstania Warszawskiego. Ekonomista profesor Witold Kieżun, używający Armii Krajowej pseudonimu Wypad, wspomina walki sprzed 70 lat. Jednym z tragicznych momentów z jego wspomnień jest niemiecki atak, w którym nacierający zasłaniali się cywilami. Pędzili przed czołgami mężczyzn, kobiety... Relacja prof. Kieżuna znajduje się w Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego.

13 sierpnia 1944 roku to wyjątkowo tragiczny dzień Powstania Warszawskiego. W eksplozji niemieckiego "czołgu pułapki" zginęło ponad 300 osób, w większości cywilów, kobiet i dzieci, a kilkaset kolejnych osób zostało rannych. Masakrę przy ulicy Kilińskiego przeżyła Teresa Łatyńska, sanitariuszka Armii Krajowej, pseudonim Teresa. Jej relację zamieściła Anna Herbich w książce "Dziewczyny z Powstania".