rzeź wołyńska

We wtorek mija równo 80 lat od jednej z najbardziej bolesnych kart w dziejach polskiego narodu. 11 lipca 1943 roku oddziały ukraińskich nacjonalistów z formacji OUN i UPA dokonały straszliwego mordu na mniejszości polskiej, zamieszkującej tereny byłego województwa wołyńskiego II RP. Z racji charakteru zbrodni, mord nazywany jest rzezią wołyńską. 

Nie przekroczyli spodziewanej granicy bólu dla Ukraińców. Czyli nie przyznali, że doszło do ludobójstwa, i nie zaprzeczyli fałszywej symetrii, którą od lat do debaty wołyńskiej wprowadza strona ukraińska (była wojna, były zbrodnie – po obydwu stronach).

Prezydenci Polski i Ukrainy, Andrzej Duda i Wołodymyr Zełenski, wzięli w niedzielę udział w nabożeństwie ekumenicznym w katedrze w Łucku, oddając hołd niewinnym ofiarom Wołynia w 80. rocznicę rzezi wołyńskiej. W wyniku ludobójczych działań na Wołyniu zginęło ok. 100 tys. Polaków.

92 proc. Polaków słyszało o zbrodniach, jakie miały miejsce na Wołyniu; 78 proc. badanych uważa, że w związku ze zbliżającą się 80. rocznicą rzezi wołyńskiej prezydent Ukrainy powinien oficjalnie przeprosić w imieniu swojego narodu za dokonane wówczas zbrodnie na Polakach - wynika z badania CBOS.

Obchodzenie 80 rocznicy rzezi wołyńskiej okazuje się w Polsce bardzo emocjonującą sprawą, ponieważ ściśle łączy się z teraźniejszą polityką. Zatem należy pomyśleć, jak obie rzeczy od siebie oddzielić. 

Od kilku tygodni na cmentarzu w nieistniejącej już wsi Puźniki na Ukrainie trwają prace poszukiwawcze polskich archeologów zbiorowej mogiły z 1945 roku, w której pochowano nawet 80 osób zamordowanych przez UPA. To jedyne takie prace trwające na Ukrainie.

Po odkryciu masowych grobów w Buczy, Irpieniu czy Hostomlu rozumiemy, jak ważne jest jednoznaczne nazwanie sprawców, ekshumacja ofiar i uszanowanie ich prawa do godnego pochówku – napisali w orędziu z okazji 80. rocznicy rzezi wołyńskiej przewodniczący KEP abp Stanisław Gądecki i zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego abp Światosław Szewczuk.

Relacje polsko-ukraińskie mają w sobie szereg elementów, temat historyczny jest ważny, ale problematyka bezpieczeństwa i współpraca gospodarcza w przyszłości to też filary tych stosunków - mówił w TVP1 szef BPM Marcin Przydacz. Dodał, że w sprawie Wołynia Polska "oczekuje tylko prawdy i szacunku dla ofiar".

"Sprawa rzezi wołyńskiej to sprawa ciągle żywa w pamięci wielu polskich rodzin i ten temat nie zostanie przez nas zaniedbany, powinien być jednak podnoszony w pewnej perspektywie, stanowczo, ale i rozważnie, poprzez dialog i we współpracy obu stron" - uważa wiceszef MSZ Arkadiusz Mularczyk.

"Polska i Ukraina muszą wreszcie odpowiedzieć nawzajem: przebaczamy i prosimy o przebaczenie" - mówił w środę na Jasnej Górze przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski ks. abp Stanisław Gądecki.