Wojciech Smarzowski

Gdy na wschodzie Ukrainy toczy się wojna, gdy są tam wojska rosyjskie, lepiej w sprawie zbrodni wołyńskiej oddzielić politykę od historii - mówi PAP prof. Timothy Snyder z Uniwersytetu Yale, znawca historii Europy Środkowej i Wschodniej.

Tylko cztery nowe filmy wchodzą na ekrany kin. Ale przynajmniej na dwa-trzy z nich każdy z nas będzie chciał się wybrać.

Opinia Adama Balcera w środowym wydaniu DGP poświęcona filmowi „Wołyń” jest ważna co najmniej z kilku powodów. Tekst analityka jest próbą rozprawienia się ze zmitologizowanym obrazem Kresów przedstawionym – zdaniem autora – w filmie Wojciecha Smarzowskiego. W zasadzie nie ma sensu bronić „Wołynia”. Reżyser od początku nie rościł sobie prawa do pisania podręcznika historii, a film broni się sam. Warto jednak zastanowić się, jak to możliwe, że wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego w swojej uporczywej walce z manipulacjami, półprawdami i kłamstwami z taką łatwością sam się nimi posługuje.

Odcięte siekierami ręce, nogi i głowy, ludzie rozrywani końmi i przybijani do drzwi, rozcinane nożami brzuchy ciężarnych kobiet, studnie wypełnione ciałami – całe to okrucieństwo pokazane w filmie „Wołyń” można traktować dosłownie. Tak bowiem było. Jednak pod tą porażającą dosłownością kryje się przesłanie, które ma szansę przysłużyć się polsko-ukraińskiemu pojednaniu.

Boli. Bardzo boli. Ale nie zobaczyć tego filmu, to być uboższym. Być może – bo to będzie można z pewnością potwierdzić po kilku latach - mamy do czynienia z najlepszym polskim filmem historycznym, jaki powstał. Z wszystkimi tego konsekwencjami.

Ja sobie wyobrażam idealny odbiór tego filmu tak, że widz wróci do domu, przytuli swoje dzieci, spojrzy na otaczającą go rzeczywistość z innej perspektywy, wyjdzie na balkon i gdy z tego balkonu zobaczy manifestację złożoną z wysportowanych chłopaków z flagami i z symbolami, pomyśli, że te światy być może nie są wcale takie odległe. Że to się może wydarzyć znów - mówi PAP o "Wołyniu", który po prezentacji na festiwalu w Gdyni trafi do kin 7 października, reżyser Wojciech Smarzowski.

Jacek Protasiewicz, były polityk PO, jest ostatnio bardzo aktywny na Twitterze. Nic jednak dziwnego, w końcu od niedawna jest jedną z twarzy koła Europejscy Demokraci złożonego z byłych polityków Platformy. Ta aktywność ma czasem jednak odwrotny skutek od zamierzonego...

Przez bardzo wiele osób za faworyta do tegorocznych Złotych Lwów uznawany był "Wołyń" Wojciecha Smarzowskiego. Smarzowski nie dostał jednak od jury nagrody (za "Wołyń" przyznano nagrody w kategoriach zdjęcia, charakteryzacja i debiut aktorski). Uhonorować postanowił go tymczasem prezes TVP Jacek Kurski.

Wojciech Smarzowski stał się Józefem Mackiewiczem filmu. Jego dzieło – niezależnie od konsekwencji – będzie dopiero początkiem autentycznego oczyszczenia.

"Mieszkający w Polsce Ukraińcy są szanowani i lubiani. To nasi pobratymcy. Jeśli sytuacje negatywne się pojawią, trzeba będzie na nie błyskawicznie reagować. Ale jest też wolność sztuki. Nie możemy reżyserowi zabraniać tworzyć" - mówi w rozmowie z DGP prezydencki minister do spraw zagranicznych Krzysztof Szczerski, odnosząc się do planowanej na jesień premiery filmu "Wołyń".