Rafał Woś

P roduktywność to jedna z największych zagwozdek współczesnej gospodarki. Zwłaszcza w krajach rozwiniętych, gdzie od dobrej dekady albo nawet dwóch prawie przestała rosnąć. I to pomimo wielu przełomowych innowacji, których świat się w tym czasie dorobił. Jak to pogodzić?

W e Włoszech pojawiają się najciekawsze pomysły na wyjście z ekonomicznego pata. Powodem tego fermentu jest odblokowanie sceny politycznej i dojście do władzy egzotycznej koalicji lewicowego Ruchu Pięciu Gwiazd z prawicową Ligą, ugrupowań populistycznych.

T a książka ma wielkie szanse spodobać się wszystkim. I tym, którzy się tych nowych hord barbarii boją, i także tym, którzy z nimi sympatyzują albo wręcz się do nich zaliczają.

Prawda jest taka, że podatków nie lubią niektórzy. Bogaci w kapitał i zdolni do kontrolowania procesu politycznego oraz mediów. Całą resztę pyta się o to tylko w momentach wielkiej trwogi.

P rzypomnijmy sobie początki rewolucji francuskiej. Był ferment, była potrzeba głębokiej zmiany. I ówcześni rewolucjoniści wyszli naprzeciw tym oczekiwaniom. W sierpniu 1789 r. Konstytuanta uchwaliła Deklarację praw człowieka i obywatela. Rodzaj dalekosiężnego i dość szczegółowego drogowskazu, w kierunku którego rewolucja będzie próbowała podążać. Po niej nic już nie było takie samo.

Economicus 2018, ósma edycja konkursu dla najlepszych książek ekonomiczno-biznesowych na naszym rynku wydawniczym, zmierza w kierunku rozstrzygnięcia. Oto dziesiątka naszym zdaniem najlepszych publikacji nominowanych w kategorii najlepsze tłumaczenie zagranicznej książki ekonomiczno-biznesowej. Zwycięzcę poznamy podczas Gali Economicus 25 maja

Pod koniec marca wybuchł we Francji strajk studentów. Idę o zakład, że większość z państwa o nim w ogóle nie słyszała. A nawet jeśli słyszeliście, to pewnie zlał się wam w jedno z trwającymi równolegle protestami kolejarzy oraz pracowników linii lotniczych. Trochę według zasady „ci Francuzi to nic, tylko demonstrują i strajkują”.

Czy polski euromigrant, który wyjechał do Londynu po 2004 r., zabrał robotę Brytyjczykowi? A czy Ukrainiec pogarsza położenie polskiego pracownika? Politycy oraz publicyści mają wiele problemów z udzieleniem na te pytania spójnych odpowiedzi.

Od dłuższego już czasu prezydent USA zapowiada, że chce zmniejszyć deficyt obrotów handlowych. Donaldowi Trumpowi nie podobają się liczne układy o wolnym handlu, w których Ameryka uczestniczy. NAFTA czy KORUS (z Koreą Południową) są dla niego dowodem, że jego poprzednicy w Białym Domu nie bronili amerykańskiej racji stanu. O relacjach handlowych z Chinami nawet już nie wspominając.

Pięciu zuchwalców (w tym kobieta) postanowiło sprawdzić, ile wynosi stopa zwrotu ze... wszystkiego.

Wygląda na to, że czas na nową mapę biedy na świecie. Bo ta, którą mamy w głowie, jest już od dłuższego czasu nieaktualna.

Na naszych oczach trwa wielki spór. Jedni boją się, że nadchodzi koniec świata – oto upadają twierdze demokracji liberalnych i szerzy się zbrodniczy populizm. Drudzy kontrują, że nie ma co żałować tego, co ginie. Bo od dawna były to co najwyżej twierdze niedemokratycznego liberalizmu. W jego miejsce trzeba zaś budować nową demokrację.

Kiedy pierwszy raz trafiłem na świeżutkie badanie Yanna Algana, Siergieja Guriewa, Eliasa Papaioannou i Ewgenii Passari „The European trust crisis and the rise of populism” (Europejski kryzys zaufania a wzrost populizmu), to aż się żachnąłem. Banał, truizm, oczywistość. Jednak zaraz potem zacząłem sobie przypominać, jakie to wymyślne konstrukcje myślowe pojawiały się ostatnio jako próba wyjaśnienia, co się dzieje w europejskiej polityce. A to wszystko jest przecież tak proste.

Czy wielkie spowolnienie zachodnich gospodarek po 2008 r. właśnie się skończyło? Patrząc na słupki wzrostu gospodarczego za ubiegły rok, można śmiało postawić taką tezę. Niemcy wyszli z dołka już parę lat temu. Amerykanie też. Teraz również Francja, Wielka Brytania, Włochy, Hiszpania czy nawet Japonia zaliczyły solidny wzrost PKB w okolicach 2 proc. Czasem nawet 3 proc. Z tym już da się żyć.

"No, sam już nie wiem. Może to ze mną jest coś nie tak?". Założę się, że niejeden czytelnik stawiał sobie nieraz takie właśnie pytanie. Ja zadaję je sobie regularnie. Na przykład po jakiejś burzliwej rozmowie o gospodarce albo o polityce. Psychologowie radzą w takiej sytuacji zastanowić się, czy oto nie padamy ofiarą wyjątkowo perfidnej przemocy psychicznej. Zwanej w literaturze fachowej jako "gaslighting". Gaszenie płomienia.