Żołna zwyczajna: żywy klejnot na polskim niebie
Maj to czas, kiedy w Polsce melduje się żołna - ptak o tak intensywnych barwach, że na pierwszy rzut oka kompletnie nie pasuje do naszego klimatu. Jej upierzenie to prawdziwa eksplozja kolorów: od głębokiego turkusu, przez jaskrawą żółć, aż po elegancki kasztan. Egzotyczny wygląd dopełnia smukła sylwetka, ostro zakończone skrzydła oraz charakterystyczny, lekko wygięty dziób.
Choć żołny kojarzą się z tropikami, od lat są stałym elementem polskiej fauny, do której wnoszą potężną dawkę kolorytu.
Na co poluje żołna?
Dieta tego ptaka jest równie fascynująca jak jego wygląd. Żołna to wyspecjalizowany drapieżnik, który poluje w locie. Jej głównym przysmakiem są owady wyposażone w groźną broń:
- pszczoły,
- osy,
- trzmiele.
Żołna opanowała do perfekcji sztukę bezpiecznego biesiadowania. Przed połknięciem ofiary, ptak potrafi z niezwykłą precyzją usunąć żądło, co całkowicie chroni go przed niebezpiecznym pokłuciem i jadem.
Żołny to ptaki niezwykle towarzyskie, które żyją i gnieżdżą się w koloniach. Ich domy nie przypominają jednak klasycznych gniazd na drzewach. Ptaki te drążą głębokie nory w pionowych ścianach:
- opuszczonych żwirowni i piaskowni,
- przydrożnych nasypów,
- stromych, nadrzecznych skarp (często można je usłyszeć m.in. nad Wisłą).
To właśnie tam, w bezpiecznych tunelach, samice składają zazwyczaj od 5 do 7 śnieżnobiałych jaj. Co ciekawe, w obowiązkach rodzicielskich i wychowywaniu młodych dorosłym ptakom pomagają czasem inni członkowie kolonii.
Wielki boom populacyjny. Klimat im sprzyja
Żołny spędzają w Polsce zaledwie krótkie chwile. Przylatują do nas późną wiosną prosto z Afryki Południowej, a już na przełomie lipca i sierpnia formują stada, by ruszyć w drogę powrotną na zimowiska.
Mimo tak krótkiego pobytu, w ciągu ostatnich dwóch dekad nad Wisłą doszło do prawdziwej rewolucji. Na początku XXI wieku w Polsce żyło zaledwie kilkadziesiąt par tych ptaków. Dziś liczebność populacji szacuje się już na około 2 tysiące par.
Gdzie można spotkać żołnę?
Tradycyjną ostoją tych ptaków w Polsce jest ściana wschodnia i południowo-wschodnia. Największe kolonie zlokalizowane są w województwach:
- Lubelskim,
- Podkarpackim,
- Świętokrzyskim.
Ważne
Ważny apel: Żołna jest w Polsce pod ścisłą ochroną prawną. Jeśli uda Ci się zlokalizować ich kolonię, podziwiaj te piękne ptaki z bezpiecznej odległości. Pamiętaj, aby pod żadnym pozorem nie podchodzić blisko nor i nie niepokoić ptaków w okresie lęgowym.
