Te dwie diety najbardziej hamują starość. Nowe ustalenia naukowców

Wyniki badania naukowców z kilku niemieckich ośrodków opublikowano w czasopiśmie "Nature Communications". Autorzy chcieli sprawdzić, czy różne sposoby zdrowego odżywiania w podobny sposób wiążą się ze starzeniem biologicznym i zmianami epigenetycznymi, czyli takimi, które wpływają na aktywność genów bez zmiany sekwencji DNA. Analizą objęli 6470 uczestników w wieku od 30 do 95 lat.

Modele zdrowej diety

Najpierw na podstawie szczegółowych kwestionariuszy ustalili, co każdy z badanych jadł i pił w ciągu ostatniego roku. Bazując na tych informacjach ocenili, w jakim stopniu dany sposób odżywiania odpowiadał różnym modelom zdrowej diety, m.in. śródziemnomorskiej, DASH, MIND czy nordyckiej.

Następnie zbadali metylację DNA w komórkach krwi uczestników. Jak wyjaśnili, metylacja jest jedną z modyfikacji epigenetycznych, które wpływają na funkcjonowanie genów. W oparciu o jej wzorce tzw. zegary epigenetyczne pozwalają ocenić biologiczne starzenie organizmu.

Diety DASH i nordycka

Okazało się, że im bardziej sposób odżywiania danej osoby odpowiadał zasadom zdrowej diety, tym korzystniejsze były wskaźniki starzenia biologicznego. Najwyraźniejsze korzyści zaobserwowano zaś w przypadku diety DASH i nordyckiej.

Autorzy wyjaśnili, że dieta DASH została opracowana z myślą o zapobieganiu nadciśnieniu. Opiera się na warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych i orzechach, a także chudym nabiale, rybach i drobiu. Ogranicza zaś sól, słodycze, słodzone napoje oraz produkty bogate w nasycone kwasy tłuszczowe (tłuste mięso i pełnotłusty nabiał).

Z kolei dieta nordycka kładzie nacisk na przewagę produktów roślinnych nad odzwierzęcymi. Zaleca duże spożycie ryb i owoców morza, warzyw korzeniowych i kapustnych oraz ogólnie lokalnej żywności krajów północnej Europy.

Niezdrowa dieta roślinna oraz dieta prozapalna

Dla porównania naukowcy uwzględnili też dwa mniej korzystne modele żywienia: niezdrową dietę roślinną oraz dietę prozapalną. Pierwsza była bogata m.in. w słodycze, słodzone napoje i oczyszczone produkty zbożowe, a uboga w warzywa, owoce, pełne ziarna i rośliny strączkowe. Druga obejmowała więcej produktów i składników sprzyjających stanom zapalnym, np. tłuszczów nasyconych, a mniej tych o działaniu przeciwzapalnym, czyli błonnika i nienasyconych kwasów tłuszczowych. Obie wiązały się z szybszym starzeniem biologicznym.

Naukowcy sprawdzili również, czy różne modele żywienia wiązały się z podobnymi zmianami metylacji DNA. Okazało się, że choć dotyczyły one różnych miejsc w genomie, to ponad 70 proc. związanych z nimi szlaków biologicznych było wspólnych dla różnych diet. Obejmowały one m.in. sygnalizację komórkową, metabolizm i neurogenezę.

Niektóre zależności były jednak charakterystyczne dla konkretnych sposobów żywienia. W przypadku diety DASH część zmian wiązała się z procesami dotyczącymi rozwoju zastawek serca, natomiast przy diecie MIND z uczeniem się, pamięcią i rozwojem połączeń nerwowych w ośrodkowym układzie nerwowym.

Dieta MIND

Dieta MIND (Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay) polega na jedzeniu posiłków przyrządzonych z 10 grup produktów rekomendowanych oraz wypijaniu codziennie jednej lampki wina. Kładzie nacisk na spożywanie żywności pochodzenia roślinnego, a eliminuje lub ogranicza spożycie produktów pochodzenia zwierzęcego i produktów o wysokiej zawartości tłuszczów nasyconych.

Żeby sprawdzić, czy wyniki nie były przypadkowe, naukowcy powtórzyli analizę w nowej grupie ponad tysiąca osób. Rezultaty okazały się bardzo podobne.