Dlaczego koń pokazuje zęby i unosi wargę? To odruch flehmen

Koń się uśmiecha? Ta mina ma konkretne znaczenie

Widok koni z odsłoniętymi zębami często wywołuje uśmiech u obserwatorów. W rzeczywistości takie zachowanie najczęściej nie ma nic wspólnego z emocjami, które ludzie kojarzą z uśmiechem. Charakterystyczne unoszenie górnej wargi nazywane jest odruchem flehmen. Koń wyciąga szyję, podnosi głowę i wywija wargę, a czasami na kilka sekund nieruchomieje. Wszystko po to, by dokładniej zbadać interesujący go zapach.

Po co koń unosi górną wargę?

Konie mają bardzo dobrze rozwinięty węch, który pomaga im poznawać otoczenie oraz komunikować się z innymi osobnikami. Flehmen umożliwia im dokładniejszą analizę niektórych substancji zapachowych. Ważną funkcję pełni tutaj narząd lemieszowo-nosowy, nazywany również narządem Jacobsona. Jest to wyspecjalizowana struktura uczestnicząca w odbieraniu określonych sygnałów chemicznych. Charakterystyczne ułożenie pyska podczas flehmen ułatwia substancjom chemicznym dotarcie w okolice tego narządu. Dzięki temu koń może wychwycić informacje, których człowiek nie byłby w stanie rozpoznać samym węchem.

Ogier robi to szczególnie często

Flehmen można zauważyć zarówno u ogierów, klaczy, wałachów, jak i młodych koni. Szczególnie często reakcja ta pojawia się jednak u ogierów zainteresowanych zapachem klaczy. Węch i sygnały chemiczne dostarczają samcowi informacji związanych z gotowością klaczy do rozrodu. Ogier może więc dokładnie obwąchiwać mocz lub pozostawione przez nią ślady, a następnie unosić głowę i charakterystycznie wywijać górną wargę. Nie oznacza to jednak, że flehmen występuje wyłącznie w sytuacjach związanych z rozrodem.

Nie tylko inne konie wywołują taką reakcję

Flehmen może pojawić się także wtedy, gdy koń zetknie się z czymś nowym lub wyjątkowo intensywnie pachnącym. Jego uwagę może zwrócić nieznany przedmiot, roślina albo inna substancja znajdująca się w otoczeniu. Czasami wystarczy więc nowy zapach w stajni lub na pastwisku, aby koń zaczął intensywnie wąchać, a następnie uniósł górną wargę. Z jego perspektywy nie jest to zabawna mina, lecz jeden ze sposobów dokładniejszego poznawania otaczającego świata.

Czy konie w ogóle potrafią się uśmiechać?

Największym błędem jest przypisywanie końskiej mimice dokładnie takiego samego znaczenia jak ludzkiej. Odsłonięte zęby nie muszą oznaczać radości, a podobne ruchy pyska mogą mieć wiele różnych przyczyn. Konie komunikują się przede wszystkim za pomocą całego ciała. Warto zwracać uwagę na ułożenie uszu, głowy i szyi, ruchy ogona, napięcie mięśni oraz ogólną postawę. Dopiero połączenie tych sygnałów pozwala lepiej zrozumieć nastrój zwierzęcia.

“Uśmiech” konia to niezwykłe narzędzie

To, co dla człowieka wygląda jak zabawny grymas, dla konia jest sposobem na zdobywanie ważnych informacji. Flehmen pokazuje, jak dużą rolę w świecie tych zwierząt odgrywają zapachy i sygnały chemiczne. Dlatego następnym razem, gdy koń uniesie górną wargę i pokaże zęby, warto zwrócić uwagę na to, co robił chwilę wcześniej. Być może wyczuł interesujący zapach i próbuje dowiedzieć się o nim znacznie więcej, niż człowiek byłby w stanie wyczuć własnym nosem.