Żubry wracają do Szwajcarii po 1000 latach. Niezwykły sukces przyrodników

Po około tysiącu lat żubry ponownie pojawiły się w jednym z europejskich krajów. Przez kilka lat naukowcy obserwowali zwierzęta, sprawdzając, jak radzą sobie w nowym środowisku. Wyniki badań okazały się obiecujące. Teraz przyrodnicy rozważają przywrócenie tych potężnych ssaków na stałe do miejsc, z których zniknęły przed wiekami.

Żubry wracają do Szwajcarii po 1000 latach. Pierwsze stado szybko się powiększyło

W odległej przeszłości żubry występowały na obszarze obecnej Szwajcarii, w tym również na terenach Jury. Z biegiem czasu gatunek całkowicie zniknął z tego regionu. Przyczyniły się do tego przede wszystkim polowania oraz stopniowe przekształcanie naturalnych siedlisk. Obecnie realizowane są inicjatywy mające na celu ponowne wprowadzenie tych zwierząt do szwajcarskiej przyrody. W 2022 roku do miejscowości Welschenrohr w kantonie Solura przywieziono pięć żubrów. Był to jeden z etapów przedsięwzięcia Wisent Thal, którego głównym założeniem było zbadanie, czy zwierzęta będą w stanie przystosować się do warunków panujących w tym regionie. Pierwsze rezultaty pojawiły się stosunkowo szybko. Zwierzęta zaczęły wydawać na świat potomstwo, dzięki czemu latem 2023 roku liczebność stada wzrosła do 14 osobników. W tym czasie odnotowano również narodziny pierwszego od około tysiąca lat żubra na obszarze Jury, położonej na pograniczu Szwajcarii i Francji.

Cztery lata obserwacji żubrów. Przyrodnicy poznali wyniki eksperymentu

Przez cztery lata specjaliści monitorowali stan zdrowia żubrów, obserwowali ich zachowanie oraz analizowali sposób, w jaki korzystają z otaczającego je terenu. Zebrane dane wykazały, że zwierzęta dobrze zaaklimatyzowały się w nowym miejscu, pozostają w dobrej kondycji i z powodzeniem utworzyły rozwijające się stado. Żubry bez większych trudności przemieszczały się zarówno po obszarach leśnych, jak i pobliskich łąkach. Dzięki temu badacze mogli dokładniej ocenić ich oddziaływanie na lokalny ekosystem oraz ustalić, czy obecność tak dużych ssaków może prowadzić do nieporozumień z mieszkańcami okolicznych miejscowości. Mimo że dotychczasowe obserwacje dostarczyły wielu optymistycznych wniosków, organizatorzy projektu podchodzą do nich z rozwagą. Zaznaczają, że niezbędne jest kontynuowanie badań, które pozwolą określić, czy większa populacja żubrów będzie mogła utrzymać się na tych terenach przez kolejne lata.

Zobacz również

Czy żubry stanowią zagrożenie dla przyrody i ludzi? Wyniki badań zaskakują

Jednym z głównych celów eksperymentu było ustalenie, czy żubry mogą powodować straty na obszarach leśnych i gruntach rolnych. Naukowcy analizowali przede wszystkim uszkodzenia roślinności oraz potencjalne zagrożenia wynikające z obecności tych dużych ssaków. Wyniki obserwacji pokazały, że zwierzęta nie przyczyniały się do nadmiernego niszczenia młodych drzew. Uszkodzenia kory stwierdzono zaledwie na 9 proc. drzew objętych kontrolą. Większy wpływ zauważono natomiast na łąkach, na których przebywały żubry. W tych miejscach odnotowano spadek plonów wynoszący około 20 proc. Badania wykazały jednocześnie, że rolnicy mogą ograniczyć ryzyko podobnych strat. Skutecznym rozwiązaniem okazało się stosowanie prostych ogrodzeń elektrycznych, które zabezpieczają uprawy przed zwierzętami. Przyrodnicy przyjrzeli się także kontaktom żubrów z człowiekiem. Na obszarze dostępnym dla turystów nie stwierdzono żadnego bezpośredniego ataku. Odnotowano jednak 15 sytuacji, w których zwierzęta wykonywały pozorowane szarże. Dochodziło do nich wtedy, gdy odwiedzający podchodzili zbyt blisko stada.

Żubry niemal całkowicie wyginęły. Polska odegrała ważną rolę w ich ochronie

Losy żubrów pokazują, jak niewiele brakowało, aby te potężne ssaki całkowicie zniknęły z powierzchni Ziemi. Na początku XX wieku gatunek przestał występować na wolności, a jego dalsze istnienie zależało wyłącznie od zwierząt utrzymywanych w hodowlach i ogrodach zoologicznych. Wszystkie współcześnie żyjące żubry pochodzą od zaledwie 12 osobników, dzięki którym udało się rozpocząć proces odbudowy populacji. Wieloletnie działania ochronne pozwoliły stopniowo przywracać te zwierzęta do ich dawnych siedlisk. Istotny wkład w przedsięwzięcia prowadzone w Szwajcarii miała również Polska. W 2019 roku do lasu w kantonie Vaud sprowadzono pięć żubrów pochodzących z naszego kraju. Ich obecność miała pomóc naukowcom ocenić, jak duże roślinożerne ssaki oddziałują na tamtejszy ekosystem. Realizowany obecnie program Wisent Thal może odegrać znaczącą rolę w ponownym zadomowieniu się żubrów na terenie Szwajcarii. Jeżeli kolejne badania potwierdzą korzystne rezultaty dotychczasowych obserwacji, istnieje szansa, że po wielu stuleciach nieobecności gatunek ten na stałe powróci do szwajcarskich lasów.