Frustracja u psa po braku nagrody. Jaką rolę odgrywa obecność opiekuna?

Jak wyglądał eksperyment z 30 psami?

Zespół Felipe Munafó wykorzystał urządzenie z plastikowymi kośćmi osadzonymi w zagłębieniach. Żeby dostać się do jedzenia, pies musiał wyjąć kość zasłaniającą pokarm. Piętnaście psów wykonywało zadanie w obecności opiekuna, a pozostałe piętnaście bez niego. W obu grupach dostęp do jedzenia zależał od czynności, którą zwierzę mogło wykonać samodzielnie. Próbę podzielono na trzy etapy. Najpierw psy uczyły się, że po usunięciu plastikowego elementu mogą zjeść ukryty pod nim pokarm. Potem badacze przestali umieszczać jedzenie pod kośćmi. Psy nadal mogły je wyjmować, lecz wyuczona czynność przestała przynosić nagrodę. Ten etap, nazywany wygaszaniem, miał wywołać frustrację wynikającą z niespełnionego oczekiwania. W ostatniej części próby jedzenie znów pojawiło się pod kośćmi.

Co się zmieniło, gdy opiekun był obok?

Kiedy zabrakło jedzenia, naukowcy odnotowali mniej oznak frustracji i stresu u psów, którym towarzyszyli opiekunowie. Badacze oceniali też, jak zwierzęta radziły sobie z samym zadaniem. Wskaźniki wykonania próby były podobne w obu grupach. Zdaniem autorów jednym z możliwych wyjaśnień jest to, że zadanie było na tyle przystępne, że psy potrafiły sobie z nim poradzić samodzielnie. Naukowcy interpretują wynik jako przykład buforowania społecznego. Tym terminem określa się łagodniejszą reakcję na stresujące lub frustrujące zdarzenie w obecności partnera społecznego. W tym eksperymencie był nim opiekun psa, a o frustracji badacze wnioskowali z zachowania zwierzęcia w trakcie próby.

We wcześniejszym badaniu psy prosiły o jedzenie spojrzeniem

Punktem odniesienia było badanie opublikowane w 2025 r. W tamtym eksperymencie pies widział pokarm poza swoim zasięgiem i mógł go dostać, patrząc na twarz osoby prowadzącej próbę. Kiedy jedzenia zabrakło, psy w obecności opiekuna wykazywały mniej zachowań związanych z frustracją. Dłużej też kierowały wzrok na osobę prowadzącą próbę. W nowszym eksperymencie pies zdobywał jedzenie sam, wyjmując plastikową kość. Oba zadania łączył moment, w którym wcześniej skuteczna czynność przestawała prowadzić do nagrody. Próba z kośćmi pokazała, że obecność opiekuna może łagodzić reakcję na brak jedzenia również wtedy, gdy zdobycie go zależy od samodzielnego działania psa.

Co jeszcze trzeba sprawdzić?

Eksperyment objął 30 psów, a źródłem frustracji był konkretny moment zadania z jedzeniem. Otwarte pozostaje pytanie, czy podobny efekt wystąpiłby przy nagłym hałasie albo podczas wizyty u weterynarza. Ciekawym porównaniem byłaby też próba z trudniejszą łamigłówką. Pozwoliłaby sprawdzić, czy przy bardziej wymagającym zadaniu obecność opiekuna wpływa również na to, jak pies sobie z nim radzi. Artykuł naukowy udostępniono online 14 września 2026 r. i przypisano do listopadowego tomu 242 czasopisma "Behavioural Processes”.